“Wat? Zijn er echt mensen die wel 7 rollen* in hun leven hebben?” Jeroen kan zijn oren niet geloven. Het lijkt hem onmogelijk: “Dat is net zoiets als met 7 ballen jongleren.” Laten er nou toch mensen bestaan die zelfs dat kunnen :

Jeroen heeft zijn werk en daar gaat al zijn aandacht naar toe. Nou ja en een beetje naar zijn gezin dan. Maar voor meer is echt geen ruimte. Het is alsof Jeroen jongleert met een strandbal en een voetbal. Daar heeft hij zijn handen wel vol aan .

7 rollen

Veel mensen voelen zich prima met ongeveer 7 rollen in hun leven. Zijn het er veel meer dan raak je het overzicht kwijt. Dat is net zoiets als bij jongleren met 10 ballen, dat wordt al snel hit-and-miss.

Veel minder dan 7 rollen werkt vaak ook niet. Als Jeroen zijn baan kwijt raakt valt hij in een enorm gat. Zijn werk was bijna alles in zijn leven.

Die rollen kunnen heel verschillend van grootte zijn. Dat is dus duidelijk anders dan bij jongleren. Maar als je een extreem grote rol hebt, wordt het heel lastig om ook voor andere rollen ook nog plek te vinden.

Rollen variëren. Als je lekker vakantie viert neemt je werk een heel andere plek in dan wanneer je voor een belangrijke deadline zit. Er komen soms nieuwe rollen in je leven (je wordt vader of moeder bijvoorbeeld) en andere rollen verdwijnen.

Jouw rollen

Hoe is dat voor jou? Welke rollen heb jij in je leven? Schrijf eerst eens op welke rollen je spontaan te binnen schieten. Zijn het er veel? Of juist heel weinig?

Zijn er rollen die je graag zou vervullen? Noteer ze! Schrijf die schilder, sporter of schrijver op je lijst.

Het gaat er niet om dat je al die rollen heel nauwkeurig beschrijft. Voor jezelf weet je al prima wat zo’n rol inhoudt. En je noteert dit voor jezelf, niet voor een ander.

Laat je lijstje met rollen een week liggen. En kijk dan eens terug op je week. Heb je dingen gedaan die helemaal niet bij een rol passen? Of die juist bij twee rollen passen? Misschien ben je wezen schaatsen met je zoon. Dat past niet alleen bij je rol als sporter, maar ook als ouder. Twee vliegen in een klap .

Kritisch kijken

Kijk nu kritisch naar je lijst. Missen er nog rollen? Ben je dingen vergeten? Waar besteed je geen aandacht aan, terwijl je dat eigenlijk maar wat graag zou willen? En welke rol zou best geschrapt kunnen worden?

Als je lijst af is, tel dan eens hoeveel rollen je hebt. Zijn het er veel meer dan 7? Kijk dan eens welke rollen je kunt schrappen of samenvoegen. Heb je heel weinig rollen op je lijstje, bedenk dan of alles er wel echt op staat. Splits rollen of voeg rollen toe om aan een rijke lijst te komen.

En nu?

Je rollen op een rijtje zetten geeft duidelijkheid. Je kunt er nog veel meer mee, daar kom ik later op terug. Kijk voorlopig eens of je elke rol regelmatig aandacht geeft en wat er gebeurt als je dat niet doet.

* Voor rollen kun je ook aandachtsgebieden lezen.

© 2012 Albertien ‘t Hoen

“Het is gewoon ongelofelijk zoals jij met je dossiers omgaat. Dat niemand daar iets van zegt.” Annemiek is weer eens lekker kritisch en dit keer moet Remco het ontgelden. Hij reageert fel: “Moet jij zeggen, kijk eens wat een puinzooi je er zelf van maakt.”

Voor je het weet vliegen de reacties tussen Annemiek en Remco over en weer. Alles en iedereen komt aan de beurt. Ze bekritiseren elkaar, de waardeloze collega’s en de organisatie die voor geen meter deugt. Zo kún je je werk toch onmogelijk goed doen?

Annemiek en Remco zijn net Statler en Waldorf uit de Muppetshow, de oude moppermannetjes die eindeloos negatief commentaar op alles en iedereen hebben. Remco reageert vanuit Ouder op Annemiek (die ook vanuit Ouder was begonnen).

Eindeloos doorgaan

Als bij een spelletje pingpong reageren Annemiek en Remco op elkaar. Het eind is nog lang niet in zicht. Net zoals bij Sanne en Jaap en Annemiek en Karin in het vorige artikel.

Zolang je op elkaar blijft reageren zoals je van elkaar verwacht kan de communicatie eindeloos doorgaan. Dat kan natuurlijk heel prettig zijn, zeker als het een leuk gesprek is.

Maar soms vreet zo’n gesprek energie en wil je helemaal niet eindeloos op die manier communiceren. Gebruik dan een volgende keer eens WOR

Wacht

Dat is vaak moeilijk genoeg, het zit er zo in om meteen te reageren zoals je gewend bent. Wacht met dat reageren op je automatische piloot. Neem eerst de tijd om rustig bij jezelf te blijven, bijvoorbeeld door aandacht te besteden aan je ademhaling of hoe je op je stoel zit.

De automatische reactie van Karin uit het vorige artikel is om zich meteen klein te maken en te verontschuldigen naar Annemiek. Het helpt haar om tot drie te tellen voor ze reageert.

Observeer

Bedenk je dan wat die ander eigenlijk zegt en wat dat met jou doet. Waarom vreet dit gesprek energie, wat is er nu eigenlijk aan de hand?

Karin wil meteen vanuit Kind reageren. Dat is ze helemaal gewend, maar dat vreet iedere keer weer energie. Zodra Karin zich realiseert dat Annemiek vanuit Ouder spreekt en zij vanuit Kind daarop reageert is voor haar de lading er al een heel eind af: “Het is alsof ik een spel doorzie.”

Reageer anders

Het wachten en observeren helpt vaak al enorm. Dat haalt je uit je automatisme. Door vervolgens anders te reageren dan verwacht buig je het gesprek om.

Karin kiest er de volgende keer dat Annemiek haar weer beschuldigend toespreekt voor om vanuit Volwassene te reageren. Heel rustig vraag zij: “Wacht even, wat is er aan de hand? Heb ik iets gemist?” In een plaatje gebeurt er dan dit:

Karin kiest er voor om te reageren vanuit Volwassene (de pijl met de R) en niet vanuit Kind zoals Annemiek verwachtte. Daardoor kruist Karin de transactie, de pijlen lopen niet meer evenwijdig en de communicatie kan niet meer eindeloos doorgaan.

Annemiek is even met stomheid geslagen, maar reageert dan vanuit Volwassene op Karin. Dat lucht Karin enorm op, ze is een flinke energievreter kwijt.

Er zijn heel veel mogelijkheden om anders te reageren. Karin kiest voor de meest conventionele reactie (vanuit Volwassene), maar er zijn nog meer opties. Het gaat er steeds om dat je anders reageert dan de ander verwacht.

Experimenteer

Kortom: experimenteer eens met WOR als je in een energievretend gesprek verzeild raakt en buig zo het gesprek om.

NB Om het verhaal niet te ingewikkeld te maken heb ik een vereenvoudigd OVK-model gebruikt. Wil je meer weten over het volledige model, neem dan contact met me op.

© 2012 Albertien ‘t Hoen

Vorig jaar zag ik de flash mob van Hallelujah Chorus voor het eerst. Bob Wijnbergen sprak er toen in de Kerstnachtdienst zo enthousiast over dat ik het filmpje dezelfde avond nog gekeken heb. Ik vond het prachtig! Een paar dagen geleden zag ik het filmpje opnieuw en het raakte me meteen weer.

Dit is puur genieten. Wat een bevlogenheid, wat een plezier spat hier af. Ik kan er van alles over schrijven, maar zelf kijken werkt het best. Als je tenminste niet bij die meer dan 35 miljoen hoort die het filmpje al gezien heeft .

© 2011 Albertien ‘t Hoen

Poing 53 Poing 54 Poing 55. De shuttle gaat in een rustig ritme van het ene racket naar het andere. Hoe langer je die shuttle heen en weer kunt slaan hoe leuker het is. Het gaat bij ‘campingbadminton’ niet om winnen of verliezen, het gaat om het hoog houden van die shuttle.

Dat Poing Poing Poing kan bijna eindeloos doorgaan en het lijkt wel of het geen greintje energie kost.

Volwassene-Volwassene transactie

In een gesprek kan dat ook zo gaan. Sanne komt op maandagochtend Jaap tegen bij het koffieapparaat: “Hé Jaap, goed weekend gehad?” Jaap: “Ja lekker en jij?” Sanne reageert enthousiast: “Ja, prima joh. We zijn gister heerlijk uit wezen waaien aan het strand. Was echt spectaculair met die storm. Heb jij nog iets leuks gedaan?”

Er worden over en weer feiten uitgewisseld. Het gesprek kabbelt lekker door. Het is dat er ook nog gewerkt moet worden anders zouden Sanne en Jaap eindeloos door kunnen praten.

Volgens de Transactionele Analyse is dit een Volwassene-Volwassene transactie. In een plaatje ziet dat er zo uit:

De P staat hierbij voor Prikkel (de eerste vraag van Sanne), de R voor Respons (de reactie van Jaap). De O staat voor Ouder, de V voor Volwassene, de K voor Kind. De Transactionele Analyse noemt O, V, K ego-toestanden*.

Energievreter

Het spelletje badminton kan ook heel anders gaan. Als je net als ik een heerlijk motorische kluns bent en speelt met iemand die wel handig in badminton is, sport je je een slag in de rondte.

Je rekt en strekt aan alle kanten om die shuttle nog te raken. En dan nog mis je de helft van de tijd. Stiekem vind je dat niet zo’n drama, want dan kun je rustig op zoek naar de shuttle en weer even op adem komen.

Vervelender wordt het als de andere speler dan eens even breed uit gaat meten hoe klunzig jij bent. “Nou mis je hem weer! Ongelooflijk, makkelijker kan ik het toch niet maken voor je.” Je voelt je alleen maar kleiner en klunziger worden. Dit is geen leuk spelletje, dit vreet energie. En toch ga je ermee door, je zit nu een keer in het spel.

Ouder-Kind transactie

Iets vergelijkbaars zie je soms in gesprekken. “Zoals jij met je dossiers omgaat is toch gewoon ongelofelijk,” valt Annemiek scherp uit. Karin schrikt zich rot en stamelt: “Ik weet niet… Wat doe ik verkeerd dan?” Annemiek briest: “Pardon? Ga me nou niet vertellen dat je niet eens weet wat je verkeerd doet?” Karin put zich uit in excuses: “Het spijt me, ik snap er niks van.”

Ook dit gesprek kan eindeloos doorgaan. Dat is niet leuk en vreet voor beide partijen energie.

Volgens de Transactionele Analyse is dit een Ouder-Kind transactie. Annemiek reageert hier vanuit Ouder, zij heeft strikte normen en beschuldigt Karin. Karin reageert verontschuldigend vanuit Kind. In een plaatje ziet dat er zo uit:

De P is hierbij de opmerking van Annemiek en de R voor de reactie van Karin.

Is Volwassene het beste?

Misschien lijkt het nu alsof je altijd vanuit Volwassene met elkaar moet communiceren. Dat is beslist niet zo. Ieder mens heeft behalve Volwassene ook Ouder en Kind in zich en ook die verdienen de ruimte. Bovendien zou het (net als bij campingbadminton) maar saai worden als je altijd vanuit Volwassene met elkaar communiceerde.

Complementaire transacties

Beide gesprekken zijn voorbeelden van complementaire transacties: Jaap reageert zoals Sanne verwacht en Karin reageert zoals Annemiek verwacht. In de plaatjes lopen de pijlen met P en R evenwijdig. Zolang die pijlen evenwijdig blijven lopen (dus zolang beide partijen blijven communiceren zoals de ander verwacht) kan de communicatie eindeloos doorgaan.

Zolang transacties complementair blijven kan de communicatie eindeloos doorgaan. Net als met het spelletje badminton ga je bijna vanzelf door met communiceren, of het nou energie vreet of niet.

Kortom: word je bewust van eindeloos doorgaande gesprekken en de energie die dat (soms) van je vreet. In een volgend artikel vertel ik hoe je zo’n gesprek kunt ombuigen.

* Ego-toestanden:

• Ouder ego-toestand: Gedrag, gedachten en gevoelens, overgenomen van ouders of ouderfiguren
• Volwassene ego-toestand: Gedrag, gedachten en gevoelens die een directe respons zijn op het hier-en-nu
• Kind ego-toestand: Gedrag, gedachten en gevoelens, vanuit de kinderjaren herhaald

© 2011 Albertien ‘t Hoen photo credit: Dave Dugdale

Iedere dag weer word je overspoeld door informatie. De media storten van alles over je uit en de laatste bladzijde van internet heb je ook nog steeds niet gevonden.

Het lijkt wel of het alleen maar erger wordt. Je raakt overvoerd door al het nieuws dat je moet volgen en alle uitzendingen die je moet zien. En als dat nou allemaal leuk was… Maar nee, het lijkt wel of al die informatie ook nog eens steeds negatiever wordt.

Er komt steeds meer informatie op je af die je allemaal moet verwerken. Iedereen wil je gewoon volproppen met informatie. En toch lijkt het wel of je nooit genoeg geïnformeerd bent. Er is altijd maar meer, meer, meer informatie om tot je te nemen.

IHBG: Info Holle Bolle Gijs

Voor je het weet word je een IHBG, een Info Holle Bolle Gijs. Holle Bolle Gijs kon ontzettend veel eten zoals een os en een stier en zeven tonnen bier maar nog had hij honger.

Die eeuwige, onverzadigbare honger kun je ook met informatie hebben. Als jij je daar gelukkig bij voelt, als je graag een Info Holle Bolle Gijs bent of wilt worden, moet je dat gewoon zo houden en niet verder lezen.

Maar de meeste mensen willen helemaal geen Info Holle Bolle Gijs worden. Al die negatieve informatie die binnenkomt vreet energie. Daar word je niet blij van. Net als Holle Bolle Gijs word je gewoon volgepropt met (info-)eten dat vooral vult, maar niet voedt.

“You should be as careful about what you put into your mind as you are about what you put into your mouth.” – Tim Sanders

Hoe voorkom je dat je een Info Holle Bolle Gijs wordt? Ik geef je twee manieren: een strenge vastenkuur en een vriendelijk dieet. Kun je zelf een keuze maken .

Mediavasten

Timothy Ferris zegt in zijn boek Een werkweek van 4 uur dat je het meteen stevig aan moet pakken. Je moet onmiddellijk minstens vijf dagen gaan mediavasten. Dat mediavasten houdt het volgende in:

• Geen kranten, tijdschriften of gesproken radio.
• Geen nieuwswebsites.
• Geen televisie, behalve iedere avond één uur kijken voor je plezier.
• Geen boeken, behalve Een werkweek van 4 uur en een uur fictie voordat je gaat slapen.
• Geen gesurf op internet tenzij dat echt nodig is (dus niet leuk) om dezelfde dag iets af te maken.

Informatiedieet

“Feed your mind with good stuff” zegt Tim Sanders in Today we are rich. Van Tim hoef je niet te vasten; hij is voorstander van een informatiedieet. Het onderstaande kan je helpen een voor jouw passend informatiedieet te vinden:

• Hou een logboek bij. Als je af wilt vallen, helpt het vaak enorm om eerst maar eens te noteren wat je allemaal eet. Zo is het met ‘afvallen van informatie’ ook. Hou een tijdlang (liefst een paar weken) bij wat je leest, kijkt of beluistert.  Noteer echt alles, vergeet internet niet. Noteer de tijd die je eraan besteedt en of het positief/nuttig of negatief/nutteloos was.
• Bekijk je logboek. Staan er veel negatieve of nutteloze dingen op? Dan is het de hoogste tijd om daar in te gaan schrappen. Door je er bewust van te zijn kun je makkelijk een stap in de goede richting zetten.
• Filter het negatieve. Wees je steeds bewust van negatieve dingen. Zoals Maxwell Maltz zegt: “Glance at negatives, but focus on positives.”
• Gebruik internet doelgericht. Als je lang genoeg blijft surfen kom je vanzelf iets interessants tegen. Maar in de tussentijd komt er heel wat nutteloze en negatieve informatie op je af.
• Zorg voor een goede mix in je dieet. Tim pleit ervoor dat je tenminste de helft van je ‘informatietijd’ aan goede boeken besteedt.

Experimenteer

Experimenteer eens met (onderdelen van) mediavasten of een informatiedieet. Zo maak je van een energievreter een prachtige hulpbron.

Leestip: In Today we are Rich van Tim Sanders staat het informatiedieet nog uitgebreider beschreven. Today we are rich is een aanrader, het helpt je positief en vol vertrouwen in het leven te staan. Op de site van Tim Sanders kun je gratis een deel van het boek downloaden.

© 2011 Albertien ‘t Hoen

Misschien herken je dit? De vergadering is al bijna twee uur bezig. Het wordt steeds lastiger te volgen.

Je voelt je duf worden. Ha, daar komt verse koffie aan! Precies op tijd. Een stevig bakkie met drie klonten suiker erin en je kunt er weer tegen. Volgende agendapunt…

Een dik uur later zit de vergadering er eindelijk op en kun je huiswaarts. Poeh, het was een zware dag! Dat wordt alleen nog bankhangen vanavond.

Vreemd dat je zo moe bent want erg productief ben je niet geweest. Hoe kan het dat je dan toch gesloopt uit die vergadering komt? Wat je sloopt is dik drie uur achter elkaar op een stoel zitten en geconcentreerd zijn. Zonder pauze, dus zonder moment om even je accu op te laden.

Pieken en dalen in je dag

Een minipauze kan een enorm verschil maken. Hoe dat komt? Als mens ben je niet steeds even scherp. Dat gaat in een golfbeweging: je ultradiane ritme.

Vergelijk het met slapen. Je slaapt niet de hele nacht even diep. Daar zitten pieken en dalen in. Die pieken en dalen zitten anderhalf tot twee uur uit elkaar. Zo is het overdag ook.

Na een piek zakt je actieniveau langzaam terug. Je zit lekker te werken, maar op zeker moment merk je dat je begint te geeuwen. Je krijgt trek, gaat in je ogen wrijven en je krijgt moeite met concentreren. Dan is het tijd voor een korte pauze.

Sla je die korte pauze over, dan loop je de kans om de volgende piek te missen. Je werkt wel door, maar je bent minder geconcentreerd. Je maakt makkelijker fouten en het werk voelt zwaarder.

Tegen het ritme van je lichaam ingaan is heel vermoeiend.

De tijd vergeten?

Vooral als je lekker aan het werk bent vergeet je soms gewoon de tijd. Toch is het ook dan belangrijk om een minipauze te nemen. Bedenk daarom vooraf wanneer je die pauze gaat nemen.

Vind je het lastig om je pauzetijd in de gaten te houden? Gebruik dan een hulpmiddel, zoals de wekker van je mobiel, een simpele kookwekker (mijn favoriet) of een programmaatje als e.ggtimer.

Een minipauze hoeft niet lang te duren, vijf tot tien minuten is vaak al genoeg. Pauzeer je te lang, dan mis je het begin van de volgende ‘golf’.

Je komt frisser terug van je pauze. Daardoor ben je de volgende anderhalf tot twee uur veel productiever dan wanneer je gewoon doorgegaan was. Bovendien is er vaak onbewust van alles gebeurd bij je. Zo heb je na een pauze soms ‘vanzelf’ de oplossing voor iets.

Geschikte minipauzes

Wat is een goede minipauze? Bedenk daarvoor iets dat bij jou en je werkomgeving past. Ga – als het kan – even weg van je werkplek en doe iets heel anders. Denk bijvoorbeeld aan:

• een praatje maken met een collega (niet over het werk!)
• even rekken en strekken
• surfen op internet (tenzij je de hele dag al achter de computer zit)
• een paar trappen op en af
• muziek luisteren op je mp3
• even naar buiten lopen
• een ontspanningsoefening

Is het in jouw werk lastig om een minipauze te nemen? Denk dan eens creatief. Bij de vergadering uit het voorbeeld vindt niemand het raar als je even naar de wc moet. Als je dan op een andere verdieping gaat (beweging) en op de wc een paar keer diep in en uit ademt (rust) kom je al een stuk frisser terug. Zo zijn er meer trucs te bedenken.

Kortom: neem regelmatig een minipauze. Het is goed voor je lichaam en je werk. Je bent productiever en je komt fitter je werkdag door.

PS Ben je niet topfit, werk dan niet anderhalf of twee uur aan een stuk, maar neem (veel) eerder pauzes.

© 2011 Albertien ‘t Hoen photo credit: Arend Vermazeren

Heb jij ook zo’n vreselijk hoofdpijndossier, ingewikkeld project of lastige klus waar je al een eeuwigheid tegen aan zit te hikken? Zo’n verhaal dat zo groot is dat je geen idee hebt waar te beginnen.

Ooit hebben ze je wel verteld dat je zoiets in kleine stapjes moet doen. Dan komen ze met die olifant die je met kleine hapjes moet eten.

Een veelkoppig vuurspuwend monster

Hoe kunnen ze het zo simpel maken! Jouw ingewikkelde project is absoluut niet te vergelijken met zo’n eenvoudig olifantje. Nee, jouw project is een veelkoppig, vuurspuwend monster met zwiepende staarten.

Het vreet energie van je. Meestal is het monster onzichtbaar, maar zo nu en dan steekt hij een kop op of zwiept met een staart. Dan weet je weer helemaal dat hij er is. Je kunt wel doen of hem niet ziet, maar ondertussen…

Zo is het met zo’n project ook. Het lost niks op als je er gewoon geen aandacht aan besteedt. Integendeel, het lijkt wel of het daardoor juist groter wordt. Alsof het iedere klipklap stiekem tevoorschijn komt en zegt: “Je hebt weer niks aan mij gedaan hè”.

Er moet iets gebeuren, maar wat? Het project is misschien niet urgent, maar belangrijk genoeg om er wel mee aan de slag te gaan. Maar waar moet je beginnen?

Diepzinnig denken helpt je meestal niet verder. Je kunt je wel eindeloos gaan afvragen waarom je niet verder komt, maar de kans is groot dat je daar geen sikkepit mee opschiet.

In actie

In actie komen helpt, maar hoe doe je dat? Je wordt juist helemaal verlamd door dat project… In actie komen valt dan niet mee.

Het is verleidelijk om eerst een prachtige planning te maken. Dat kan soms ook heel nuttig zijn, maar de praktijk leert dat mensen dan soms vooral in die planningsfase blijven steken. De planning wordt mooier en mooier gemaakt en steeds weer bijgesteld omdat die niet gehaald wordt.

Als je verlamd wordt door een project is het vaak slimmer om alleen een eerste actie te bedenken. Om niet te ver vooruit te kijken, maar gewoon te bedenken wat nou echt een eerste klein stapje zou kunnen zijn op weg naar een afgerond project.

Zo’n actie kan echt heel klein en simpel zijn. Al is het maar een telefoontje plegen, een mail de deur uit doen of een artikel lezen. Bedenk je daarbij dat het niet gaat om een perfecte stap te bedenken, maar om een concrete stap die je ook echt gaat zetten.

Bedenk wanneer je die eerste kleine actie uitgevoerd hebt. Merk je dat je daar moeite mee hebt? Dan is de actie die je bedacht hebt misschien toch te groot. Maak hem nog kleiner, zodat je zeker weet dat je die stap ook echt gaat zetten.

En zet dat stapje dan. Kom in actie, zet het stapje dat je bedacht hebt ook echt. Bedenk je dat het niet perfect hoeft; goed is goed genoeg.

Richting afronding

Vier je succes. Misschien vond je het maar een hele kleine actie die je genomen hebt. Sta er dan toch even bij stil. Tenslotte heb je wel een eerste stap gezet richting de afronding van je project. Daar mag je jezelf best mee feliciteren.

Dat smaakt naar meer. Heb je die eerste actie genomen én je succes gevierd, bedenk dan meteen een volgende kleine actie. Zo rond je stapje voor stapje je project echt af.

Kortom: Bedenk ook bij een hoofdpijndossier of ingewikkeld project een kleine en simpele eerste actie.

© 2011 Albertien ‘t Hoen photo credit: richardrichard

“Moet ik niet gewoon iets heel anders gaan doen?” Denk jij dat ook wel eens bij jezelf? Heb jij ook wel eens twijfels of je nog op de juiste plek zit?

Soms lijkt het of er echt niks meer leuk en goed is aan je werk. Het is net alsof alles tegenzit en iedereen vervelend doet. En dat is geen toeval hoor, iedereen staat gewoon klaar om jou te pesten. Zelfs het kopieerapparaat weigert expres dienst als hij jou aan ziet komen.

Het kan gebeuren dat er allerlei vervelende dingen op je werk zijn. Dat overkomt iedereen wel eens. Het wordt serieus als je blijft hangen in dat vervelende gevoel en je afvraagt of je niet iets anders moet gaan doen. Als je echt het idee hebt dat er gewoon niks meer goed en leuk is aan je werk.

Ik weet niet hoe ik verder moet

Dat overkwam een van mijn klanten, laten we hem Bert noemen. “Ik had echt de leukste baan van de wereld, maar op dit moment is het een drama. Ik zou niet weten hoe het verder moet, van baan veranderen zit er niet in want ik ben natuurlijk veel te oud om nog iets anders te gaan doen. Ik moet het gewoon allemaal maar slikken.”

Bert ergerde zich groen en geel aan alles op zijn werk. Het defecte espressoapparaat, de eindeloze werkdagen, de files die steeds langer leken te worden, de nieuwe software die natuurlijk weer niet werkte en dan was er ook nog een reorganisatie in aantocht. Het hield maar niet op.

Bij het aanhoren van Bert vroeg ik me serieus af waarom hij daar nog zat. “Maar het is eigenlijk zulk leuk werk, het komt gewoon door al die vervelende dingen. Misschien wil ik wel helemaal geen ander werk, ik wil alleen dat alles nou eens normaal gaat.”

Waardeer je werk

Bert en ik gingen aan de slag. Al snel bleek dat Bert zijn werk inhoudelijk nog steeds geweldig vond. Nu de rest nog . Lang na afloop van het coachprogramma mailde Bert me dat de ‘waardeer je werk’ opdracht voor hem een groot verschil had gemaakt. Die wil ik je natuurlijk niet onthouden.

Bert hield bij wat hij wél waardeerde in zijn werk. In het begin was het even wennen, maar al snel noteerde hij bijna iedere dag wel iets wat hem beviel aan zijn werk. En dan niet alleen aan zijn werk zelf, maar aan alles wat er omheen zat.

Op de ‘waardeer je werk’ lijst van Bert kwamen grote en kleine dingen door elkaar te staan. De aardige collega’s, het dagje thuiswerken, de leuke klanten, zijn salaris en nog veel meer. Zelfs het espressoapparaat kreeg een plek, want meestal deed dat het wel en maakte dan heerlijke koffie .

Toen Bert eenmaal de slag te pakken had, zag hij steeds meer dingen die hij waardeerde in zijn werk. Zijn lijst groeide en groeide. Natuurlijk waren er ook dingen waar Bert minder blij mee was. Die kwamen op een andere lijst, die veel korter bleek (en waar we ook aan werkten).

Bert gaat weer met plezier naar zijn werk. Door alles op een rijtje te zetten werd voor hem duidelijk dat het niet perfect was op zijn werk, maar dat hij het er eigenlijk prima naar zijn zin had. Een ‘waardeer je werk’ lijst houdt hij niet meer bij: “Die heb ik niet meer nodig, ik let er nu vanzelf op.”

Kortom: hou eens een ‘waardeer je werk’ lijst bij en merk het verschil.

PS Als je ‘waardeer je werk’ lijst uiteindelijk veel korter blijkt dan de lijst met negatieve dingen zit je misschien echt niet op de juiste plek en is het tijd voor andere acties.

© 2011 Albertien ‘t Hoen photo credit: markomni

Zelf je werkdag in kunnen delen en bedenken wat je wanneer gaat doen. Dat lijkt ideaal, maar soms is het hartstikke moeilijk. Je hebt het gevoel dat je gewoon geleefd wordt. Je dag vliegt voorbij met van alles en nog wat. Voor je het weet zit je werkdag erop en heb je helemaal niet af wat op je planning stond.

Dat vreet energie. Je bent doodmoe aan het eind van zo’n dag en toch heb je het idee dat er niks uit je handen is gekomen. Dat geeft je een waardeloos gevoel. Gefrustreerd stop je er maar mee, vandaag wordt het toch niks meer.

Een vast dagritme

Gelukkig kan het anders. Bijvoorbeeld door een vast dagritme aan te houden. In het boek Rust en regelmaat, wat je kunt leren van het leven in een klooster zeggen ze het zo: “Een vaste dagindeling geeft meer zekerheid, maakt een betere planning mogelijk en bespaart tijd.”

“Systemen zijn de basis van vrijheid” – Joop Alberda

Het klinkt prachtig zo’n heilzaam ritme van inspanning en ontspanning, van mentaal en fysiek. Wie wil dat nou niet? Allicht dat je dan aan het eind van je werkdag nog energiek bent. En misschien zou je dan ook wel meer gedaan hebben dan anders.

Zo krijg je meer structuur in je dag:

Zorg voor een vast ritueel na het opstaan.

Je kunt iedere dag beginnen met het lezen van krant of mail, dan heb je een vast ritme. Het kan ook heilzamer, bijvoorbeeld door iets goeds te lezen, door beweging te nemen in de frisse lucht of te mediteren.

Begin op een vast tijdstip met werken.

Veel mensen zijn ’s ochtends vroeg het meest productief*. Dan is het dus niet handig om eerst je mail te gaan lezen, telefoontjes te gaan doen of bij te praten met collega’s. Als je begint met de taak die de meeste concentratie en energie vraagt heb je tegen koffietijd al belangrijk werk verzet.

Werk vervolgens niet aan een stuk door, maar neem na anderhalf à twee uur een korte pauze waarin je even afstand neemt van je werk. Zo houd je rekening met je ultradiane ritme. Na die korte pauze werk je anderhalf à twee uur door tot de lunch.

Neem een duidelijke middagpauze.

Bij een ideale middagpauze neem je een half uur de tijd om te eten en een half uur om de frisse lucht in te gaan. Neem dan ook even echt afstand van je werk. Zo kom je vanzelf op nieuwe ideeën en oplossingen.

Stop op een vast tijdstip met werken.

’s Middags werk je opnieuw twee blokken van anderhalf à twee uur. Dan is het vaste tijdstip om te stoppen met werken daar. Je beoefent dan de kunst van het ophouden en stopt er ook echt mee.

Doordat je heel geconcentreerd werkt en tussentijds slimme pauzes neemt is de kans groot dat je meer werk verzet hebt, dan op een dag met minder structuur.

Kleine stapjes

Denk je nu: maar zo’n dagstructuur kan in mijn werk helemaal niet? Bedenk dan eens wat wel zou kunnen. Misschien kan je eens per week wel een echte middagpauze nemen. Of misschien kun je iedere vrijdagmiddag wel bijtijds stoppen of twee keer in de week ’s ochtends vroeg de hond uitlaten.

Op die manier kun je een beginnetje maken met meer structuur in je werkdagen. Is die eerste stap gelukt, bedenk dan een volgende. Zo kom je langzaam maar zeker tot een voor jou werkbaar dagritme.

Kortom: kijk eens of je meer structuur in je werkdag kunt brengen en ervaar wat het je oplevert.

* Dit is geen wet van Meden en Perzen. Ik hoor zelf bij de soort die aan het eind van de ochtend veel productiever is. Voor mij werkt het dus beter om ’s ochtends wel rustig te starten met mail, telefoontjes of een gesprek.

© 2011 Albertien ‘t Hoen

Kom je terug van vakantie, land je midden in een chaos. De tuin is een oerwoud, de hond is ziek terug gekomen van het pension en het dak van de schuur lijkt het nu echt begeven te hebben. Je stapel administratie is torenhoog en de beurs staat op instorten, dus daar moet je wel iets aan doen.

Sociaal is het ook spitsuur. Je moet een hoop mensen eindelijk weer eens zien en met spoed een plek uitgraven voor de logés van volgend weekend. Dan heb je ook nog die vier uitnodigingen voor feesten de komende weken. En je moet natuurlijk ook nog een keus maken uit al die interessante cursussen voor de komende maanden.

Dat is alleen nog maar privé. Voor werken heb jij helemaal geen tijd meer! En dan te bedenken dat je mailbox ook nog op ontploffen staat en dat je agenda voor de komende weken overvol is.

Moeten kan je overweldigen

Het is om gek van te worden. Je relaxte vakantiegevoel verdwijnt als sneeuw voor de zon door alle dingen die je moet. Dat is zonde, want dan had je net zo goed niet op vakantie kunnen gaan.

Tijd dus voor maatregelen. Ik heb hier 10 tips die je kunnen helpen minder te moeten. Er valt heel veel over moeten te schrijven. Alleen aan tips had ik al teveel voor een artikel, dus ik heb me moeten beperken.

10 Tips om minder te moeten

1 Geef voorrang aan echte noodgevallen.

Als die hond doodziek is, stel je een bezoek aan de dierenarts niet uit, maar ga je met spoed. Dus is er iets dat echt meteen moet gebeuren, doe het dan ook. Het helpt niet om te blijven jeremiëren hoe erg het is dat je het moet doen. Daar wordt de klus niet mee geklaard, maar lijkt hij alleen maar groter door.

2 Schrap!

Maak een lijst van alle dingen die je moet. Als je een solide systeem voor je acties hebt, heb je die lijst natuurlijk al, maar controleer wel of echt al je ‘moetdingen’ erop staan. Schrap nu rigoureus alle dingen die geschrapt kunnen worden. Dat ruimt al lekker op.

3 Hang er een tijd aan.

Als je toch iets aan dat oerwoud in de tuin gaat doen, bedenk je dan vooraf hoe lang je dat gaat doen. Zo voorkom je dat het je de keel uit gaat hangen (en weer als moeten voelt) en dat andere dingen die je ook ‘moet’ doen blijven liggen.

4 Maak keuzes.

Waarom zou je op iedere uitnodiging in moeten gaan? Vooral in september is het spitstijd met allerlei leuke dingen. Als je vindt dat je overal naartoe ‘moet’ zoek dan eens uit hoe dat komt. Heb je last van FOMO (fear of missing out, de angst om iets te missen), durf je misschien geen nee te zeggen of ga je overal op in omdat dat zo hoort?

5 Wat is de winst?

Bedenk je eens wat het oplevert als jij die klus geklaard hebt. Misschien help je een ander er enorm mee of leer je er zelf heel veel van. Stel je ook eens voor wat een voldaan gevoel je na de tijd zult hebben.

6 Laat je perfectionisme varen.

Beantwoord bijvoorbeeld je mail korter dan je gewend bent en loop hem niet nog een keer na. Goed is goed genoeg, te perfect is zonde van je tijd.

7 Vervang moeten door willen.

Kun je dat niet? Blijft het voor jou echt moeten? Vraag je dan eens of waarom je het doet. Je wilt iets niet en toch doe je het. Daar hoeft op zich niks mis mee te zijn, maar het is wel goed om eens te onderzoeken waarom je iets doet dat je eigenlijk niet wilt.

8 Stel prioriteiten.

Als het dak van de schuur al jaren lekt, valt het je misschien extra op als je terugkomt van vakantie. Maar dat wil nog niet zeggen dat je ook direct iets aan dat dak moet doen. Als het toch al jaren lekt, maakt een maand meer of minder ook niet uit.

9 Kijk eens met andere ogen.

Hoe zou een ander tegen jouw ‘moeten’ aankijken? Door afstand te nemen zie je vaak dat je je druk maakt om niks. Maar ook zie je dan de vreugde van datgene wat jij zo zwaar vindt. Een ander lijkt het misschien juist heerlijk om het oerwoud in jouw tuin te lijf te gaan. Het is maar net wat je gewend bent .

10 Bedenk je eens wat er gebeurt als je het niet doet.

Vergaat de wereld als jij er niks aan doet? Meestal niet. Zeker als je ergens toch geen invloed op hebt (de beurs bijvoorbeeld) heeft het weinig zin om je er druk over te maken.

Kortom: moet minder en hou je vakantiegevoel langer vast.

© 2011 Albertien ‘t Hoen